2 sty 2020

Postanowienie noworoczne? Więcej czytać.pl!

Święta co prawda minęły, ale nadal jest czas, żeby sięgnąć po darmowe ebooki i audiobooki w ramach akcji Czytaj PL! Sama wybrałam "Jaremiankę". Na dobry początek roku :)


10 bestsellerów za darmo na Gwiazdkę – świąteczna edycja Czytaj PL
Czytaj PL, największa akcja promująca czytelnictwo, powraca na Święta! Zakończona w listopadzie piąta odsłona była ogromnym sukcesem – 130 tysięcy wypożyczonych książek i plakaty z kodami QR w 1000 miejscowościach w Polsce, na 4 kontynentach oraz w 14 krajach. Organizatorzy jednak nie spoczywają na laurach. Z okazji urodzin akcji przygotowali dla czytelników prezent – specjalną świąteczną edycję Czytaj PL z kolejnymi dziesięcioma bezpłatnymi książkami do wypożyczania. Od 16 grudnia do 15 stycznia będzie można czytać takie bestsellery, jak „Psy ras drobnych” Olgi Hund, „Parabellum” Remigiusza Mroza czy „Magiczne drzewo. Czerwone krzesło” Andrzeja Maleszki.
Czytaj PL to akcja, która realnie wpływa na podnoszenie poziomu czytelnictwa w Polsce oraz pokazuje, że Polacy kochają czytać. W świątecznej odsłonie bezpłatnie będzie można przeczytać aż 10 e-booków i posłuchać 5 audiobooków. Wśród dostępnych tytułów znalazły się kryminały, powieści obyczajowe, literatura piękna, biografie, a także książki dla dzieci.
„Psy ras drobnych” laureatki Nagrody Conrada Olgi Hund to pełna czarnego humoru i dosadnego języka powieść będąca zapisem doświadczenia pobytu w szpitalu psychiatrycznym. Uwadze fanów sensacji i kryminałów nie powinny umknąć „Dom bez klamek” Jędrzeja Pasierskiego oraz „Parabellum” Remigiusza Mroza. Ta pierwsza pozycja to historia zbrodni pełnej mrocznych tajemnic, a druga to pierwszy tom kultowej sagi historycznej polskiego pisarza. W edycji świątecznej Czytaj PL dostępne będą także książki dla dzieci – „Magiczne drzewo. Czerwone krzesło” Andrzeja Maleszki oraz „Damy, dziewuchy, dziewczyny” Anny Dziewit-Meller. W opowieści Maleszki można odnaleźć niesamowite przygody, niebezpieczeństwa, magię i humor, a Dziewit-Meller przedstawia historie nietuzinkowych bohaterek i buntowniczek. Obie książki będą dostępne zarówno w formie e-booków jak i audiobooków. Fanom biografii natomiast przypadnie do gustu „Jaremianka” Agnieszki Daukszy, która przybliża życie Marii Jaremy – jednej z najzdolniejszych i najbardziej charyzmatycznych artystek XX wieku.
Świąteczna odsłona Czytaj PL to także podsumowanie 2019 roku, który był rokiem kobiet. Olga Tokarczuk zdobyła Literacką Nagrodę Nobla, Greta Thunberg została okrzyknięta człowiekiem roku według Time’a, a stanowisko najmłodszego aktualnie urzędującego premiera niedługo obejmie Sanna Marin. Wśród tytułów dostępnych w świątecznej edycji Czytaj PL także znalazły się dzieła pań – Anny Dziewit-Meller, Anny Przybyłek, Urszuli Zajączkowskiej, Olgi Hund i Agnieszki Daukszy. Właśnie książki tych dwóch ostatnich pisarek, opublikowanych pod patronatem Krakowa Miasta Literatury UNESCO zostaną zilustrowane superbohaterkami o wyjątkowych supermocach płynących z czytania. Autorem postaci jest tworzący charakterystyczne ilustracje, doceniany na całym świecie grafik Jan Kallwejt. Superbohaterki będzie można zobaczyć m.in. na grafikach promujących akcję. Pojawi się także specjalny świąteczny superbohater.
W świątecznej edycji akcji Czytaj PL jeszcze łatwiej czytać za darmo. Wystarczy pobrać aplikację Woblink z App Store lub Google Play, kliknąć w niej w banner akcji i cieszyć się 10 dostępnymi bezpłatnie książkami. Akcja trwa od 16 grudnia 2019 do 15 stycznia 2020 roku.
Projekt Czytaj PL od początku realizowany jest w ramach programu Kraków Miasto Literatury UNESCO.
Lista dostępnych książek:
  1. Remigiusz Mróz „Parabellum. Prędkość ucieczki” (Wydawnictwo Czwarta Strona)
  2. Andrzej Maleszka „Magiczne drzewo. Czerwone krzesło” (Wydawnictwo Znak)
  3. Max Czornyj „Ślepiec” (Wydawnictwo Filia)
  4. Jędrzej Pasierski „Dom bez klamek” (Wydawnictwo Czarne)
  5. Anna Dziewit-Meller „Damy, dziewuchy, dziewczyny” (Wydawnictwo Znak)
  6. Olga Hund „Psy ras drobnych” (Korporacja Ha!art)
  7. Urszula Zajączkowska „Patyki, badyle” (Wydawnictwo Marginesy)
  8. Evžen Boček „Ostatnia arystokratka” (Wydawnictwo Stara Szkoła)
  9. Agata Przybyłek „Bądź moim światłem” (Wydawnictwo Czwarta Strona)
  10. Agnieszka Dauksza „Jaremianka” (Wydawnictwo Znak) 
Organizatorzy edycji świątecznej Czytaj PL: Krakowskie Biuro Festiwalowe operator programu Kraków Miasto Literatury UNESCO, Woblink
Partner akcji: SAMSUNG
Wydawcy: Czwarta Strona, Znak, Filia, Czarne, Korporacja Ha!art, Marginesy, Stara Szkoła
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.

26 lis 2019

Miasto dziewcząt - Elizabeth Gilbert

Tytuł: Miasto dziewcząt
Autor: Elizabeth Gilbert
Wydawnictwo, rok wydania: Rebis, 2019
Liczba stron: 512
Cena: 39,90 zł




~~~***~~~


Grzeczną dziewczyną będę kiedy indziej

„Już nigdy nie będzie takiego Nowego Jorku jak tamten. Oczywiście nie chcę przez to dyskredytować tych Nowych Jorków, które istniały przed rokiem 1940 albo później. One wszystkie są ważne. Ale to takie miasto, które rodzi się zawsze od nowa dla każdej młodej osoby przyjeżdżającej tu po raz pierwszy i patrzącej na nie świeżym okiem. Tak więc tamto miasto, tamto miejsce – od nowa zakwitające w moich oczach – już nigdy więcej nie zaistnieje. Zachowało się na zawsze w moich wspomnieniach jak orchidea zatopiona w szklanym przycisku do papieru.”*

„Miasto dziewcząt” to właśnie taka orchidea zatopiona w szkle, wiecznie piękna i niemal żywa, którą Elizabeth otrzymała od swojej bohaterki i wręczyła czytelnikom. Wspomnienia Vivian ożywają na kartach powieści, wprowadzając nas w barwną przeszłość, w której światła nowojorskiej rewii zderzają się z widmem zbliżającej się do Stanów wojny, i przedstawiając kolejne etapy z życia miasta oraz jego wyjątkowej mieszkanki. Latem 1940 roku dziewiętnastoletnia Vivian, po wyrzuceniu z college’u, trafia do Nowego Jorku pod opiekę ciotki Peg, właścicielki teatru. Kobieta i jej współpracownicy to zbiór osobistości, wśród których znajdują się piękne showgirls, aspirujące i utalentowane aktorki, przystojni amanci, autorzy niezbyt ambitnych sztuk, muzycy i wielbiciele artystycznego światka. Nastolatka z dobrego domu odurza się ofiarowaną jej wolnością, oblewa błędy szampanem i znajduje pasję, która wskazuje jej zupełnie nową drogę w życiu. A to dopiero początek opowieści, która obejmuje blisko siedemdziesiąt lat.

Elizabeth Gilbert korzysta z podobnej formuły jak Taylor Jenkins Reid w „Siedmiu mężach Evelyn Hugo”, zamieniając opowieść w jedną wielką retrospekcję. Vivian, podobnie jak Evelyn, opowiada kobiecie z młodszego pokolenia historię swojego jakże barwnego życia – podczas gdy Reid sięgnęła do blasku Hollywood, Gilbert umieściła swoją bohaterkę wśród świateł wiecznie zmieniającego się Nowego Jorku. Wracając wspomnieniami do lat młodości oraz tego, co nastąpiło później, Vivian i Evelyn stają się literackimi duchowymi siostrami, opowiadając o swoich wzlotach i upadkach, miłościach i rozczarowaniach oraz życiu wśród blasków i cieni show-biznesu. Musi kryć się w tym zamyśle na powieść jakaś iskra, która sprawia, że z żywym zainteresowaniem pochłaniamy historie obydwu kobiet. Może to fakt, że z przeszłości zostaje z nami to, co najważniejsze dla serca. W takim wypadku dla Vivian najważniejsi byli inni ludzie. „Miasto kobiet” to żywa, wartka opowieść, upleciona przede wszystkim z losów innych osób. Choć Vivian darzy Nowy Jork silnymi uczuciami, nawet on nie otrzymuje tyle uwagi, co postaci, których ścieżki skrzyżowały się z jej życiową drogą. Zaglądając za zamknięte drzwi teatru, poznajemy sekrety, grzeszki, radości, nadzieje, smutki i skomplikowane relacje artystów i pracowników. Kolejne etapy życia Vivian wprowadzają na scenę nowych bohaterów – każdy nie mniej interesujący od poprzedniego – z którymi wiąże się mnóstwo emocji i którzy mają różny wpływ na jej losy.

W każdym razie jest taki moment w życiu, kiedy kobieta ma dość wiecznego wstydzenia się za siebie.
A kiedy przestaje się wstydzić, może się stać tą osobą, którą jest naprawdę.**

Choć na portret Vivian składa się mozaika cudzych żyć, nie znaczy to, że nasza bohaterka „znika”, opowiadając o innych. Taki barwny, charakterny ptak nie mógłby zniknąć. Gdy świat przechodził burzliwe przemiany, na tle tych wydarzeń nie mniej burzliwe było dorastanie głównej bohaterki. Nieco zagubiona, naiwna nastolatka z małego miasta stała się młodą kobietą uwiedzioną przez teatr, co później wyznaczyło jej drogę jako kobiety. Opowieść Vivian to opowieść o dorastaniu do siebie samej, o stawaniu się, odkrywaniu, kreowaniu swojego „ja”, co bywa procesem ekscytującym, radosnym, ale i trudnym, miejscami żmudnym i obfitującym w bolesne konsekwencje. Gilbert stworzyła bohaterkę, która może niektórym wydać się kontrowersyjna, ale jej szczerość i poczucie humoru niemal natychmiast zjednują jej sympatię wszystkich. Błędy Vivian nie przekreślają jej osiągnięć, skazy na charakterze nie negują dobrych stron i sprawiają, że z zainteresowaniem słuchamy zadziornej narratorki. Tak jak i jej historia, Vivian ma własne cienie i blaski.

Widać, że wczesny okres nowojorski jest dla Vivian najważniejszy, bo to najobszerniejszy i najbardziej szczegółowo opisany etap jej losów. Później fabuła nieco przyśpiesza, skupiając się na coraz dłuższych okresach i opisując je raczej przez pryzmat wybranych, a nie wszystkich wydarzeń z życia. Nie psuje to znacząco przyjemności z lektury, bo na szczęście jest to daleka droga do streszczania, choć pisarka mogłaby jeszcze raz spojrzeć całościowo na historię Vivian i rozłożyć ciężar tak, by bardziej skoncentrować się również na jej późniejszej odsłonie życia. Być może uwaga poświęcona pierwszej połowie powieści nie była potrzebna aż w takiej mierze. Po przeczytaniu „Miasta dziewcząt” nietrudno wskazać, że kolejne rewolucje w życiu kobiety wywołał nie tylko teatr. Frywolna i lekka opowieść niejednokrotnie skręca w stronę cięższych tematów, owianych atmosferą smutku i nostalgii. Pod beztroską kryją się problemy i dramaty. Opowieść o przeszłości nierozerwalnie związana jest ze stratą, z refleksją na temat popełnionych błędów i doznanych krzywd. Z perspektywy czasu i życiowych doświadczeń Vivian opowiada o sednie miłości, moralności i wolności, o byciu kobietą wtedy i teraz, i o lekcjach znalezionych w kształtowaniu własnej tożsamości.

Zbudowane na wspomnieniach „Miasto dziewcząt” błyszczy i uwodzi, wciągając w samo serce historii, która uderza do głowy niczym szampańskie bąbelki. Zacytuję fragment recenzji jednego z przedstawień, który równie dobrze można odnieść do książki Elizabeth Gilbert: „żadną miarą nie brakuje jej wdzięku. Kwestie są prędkie i wyraziste, a obsada niemalże doskonała wedle powszechnie przyjętego kanonu”***.

_____________

Tytuł recenzji pochodzi z powieści „Miasto dziewcząt” E. Gilbert, str. 164, tłumaczenie Katarzyna Karłowska.
* Tamże, s. 31.
** Tamże, s. 423.
*** Tamże, s. 242.